Formatieve evaluatie in de lerarenopleiding

18-6-2018

​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Formatieve evaluatie verdient een prominente plaats in de lerarenopleiding. Allereerst is het noodzakelijk dat aankomende leraren in primair en voortgezet onderwijs kennis nemen van formatief lesgeven en hier in de lerarenopleiding en in hun stages ervaringen mee opdoen. Daarnaast is het van belang dat lerarenopleiders hun opleiding vormgeven vanuit het formatieve leercyclus, waarbij studenten 'ervaren' wat formatief evalueren is, vanuit welk doel dat gedaan wordt en welke effecten dat heeft op opbrengsten, motivatie en eigenaarschap van studenten.

Hoor-/werkcollegereeks Formatief evalueren

​SLO heeft met lerarenopleiders van verschillende pabo's, hogescholen en universiteiten een hoor-/werkcollegereeks ontwikkeld waarin studenten kennismaken met de basisstof rondom formatief lesgeven, inclusief verwerkingsopdrachten rondom recente onderzoeksliteratuur en gepubliceerde voorbeelden. De stof is verdeeld in twee delen: een theoretisch deel met verwerking en een praktisch deel met verwerking waarbij continu gereflecteerd wordt op eigen kennis en vaardigheden ten a​anzien van formatief evalueren in de eigen onderwijspraktijk.

Uitgangspunt

De hoor-/werkcollegereeks is volgens het het cyclische proces van formatief evalueren, waardoor de formatieve denk- en handelswijze zichtbaar is in de wijze van verwerking en studenten de formatieve aanpakken 'ervaren', 'benoemen' en 'erop reflecteren'. 

Doelgroep

​Deze hoor-/werkcolleges zijn primair ontwikkeld voor lerarenopleiders die studenten lesgeven op eerste- en tweedegraads lerarenopleidingen, zowel generiek (onderwijskunde bijv.) als vakspecifiek (Nederlands, aardrijkskunde etc.). De colleges zijn ook geschikt voor pabo- en mbo-opleiders, hoewel de terminologie (docent, leraar, leerkracht) en de voorbeelden dan wel tegen het licht gehouden dienen te worden.

Duur/aantal colleges

De stof en uitwerking is ongeveer ontwikkeld met in het achterhoofd 2 colleges van 3 uur of 4 colleges van 1,5 uur. Afhankelijk van waar je als lerarenopleider/ lerarenopleiding de aandacht op wilt leggen, kun je de stof inkorten, dan wel uitbreiden. Bijv. wel/geen uitgebreide bespreking van verschillende toetsdoelen (summatief, formatief), wel/geen aparte bespreking van elke strategie van formatief toetsen, wel/geen verwerkingsopdracht rondom de voorbeelden uit het boek Toetsrevolutie etc.​ Wil je alle stof behandelen, inclusief de bijbehorende verwerkingsopdrachten dan zijn daar ongeveer 4 of 5 colleges van 3 uur voor nodig.