Diepgewortelde vreedzaamheid

27-6-2017

De Rietendakschool is een openbare school in de Utrechtse wijk Ondiep. Zoals veel scholen in Utrecht werkt ook de Rietendakschool volgens de ideeën van de Vreedzame School. Het is een breed gedragen en in de praktijk uitgevoerd concept waar de school zich nadrukkelijk op profileert.

De methodiek van de Vreedzame School is diepgeworteld in de Rietendakschool: management en team staan volledig achter de ideeën ervan. Bovendien krijgen ze navolging op de bso, in de buurt en in aanpalende wijken. Samen met ouders en andere organisatie die werken met kinderen tussen nul en twaalf jaar, werkt de Rietendakschool op deze manier aan een positief pedagogisch klimaat. De school heeft onder meer gekozen voor deze insteek omdat het onderdeel is van het gemeentelijk welzijns- en veiligheidsbeleid op wijkniveau. Maar de belangrijkste reden is natuurlijk de gedeelde overtuiging van de leerkrachten en de directie dat het onderwijs een belangrijke socialiserende taak heeft. Het draait op school niet alleen om het individu.

Burgerschap in de praktijk

Vanaf groep 1 trainen leerkrachten de kinderen in conflictbeheersing en emotieregulering. Ze bouwen zo een stevig handelingsrepertoire op. Ook werken ze vanaf die eerste groep actief mee aan het opstellen van regels voor prettig gedrag in de klas. Leerkrachten gaan met leerlingen uit hogere groepen aan de slag met mediation: ze worden getraind om alledaagse conflicten tussen kinderen op te lossen. Er is een actieve leerlingenraad en sommige kinderen doen via De vreedzame wijk mee aan een jeugdwijkraad. Op dit moment werken leerkrachten, ouders en leerlingen aan een grondwet voor de school: een set van basale, positief geformuleerde normen. Het is mooi om te zien dat kinderen ook buiten de methodiek van de Vreedzame School aan de slag gaan met thema's en activiteiten die hierbij aansluiten. Zo hebben de leerlingen de plannen gemaakt voor de herinrichting van de speelplaats. Ook denken de leerlingen uit groep7/8 mee over de inrichting van een stuk nieuw te bouwen wijk, pal tegenover het schoolgebouw.

"Bijzonder om te zien hoe leerlingen buiten de klas bijna als vanzelf met burgerschap aan te slag gaan"


Pedagogische visie geborgd

Hoewel er over het persoonsvormende aspect verschillende meningen zijn, draagt 'alles' in de school bij aan de vorming van mondige, zelfstandige, zelfbewuste jonge mensen. Als ze twaalf jaar zijn, weten ze wie ze zijn en wat hun sterke en zwakke kanten zijn. Die vorming vindt op alle niveaus plaats: individueel, klassikaal en schoolbreed. Bovendien is er – zoals beschreven – een koppeling met de ouders en de wijk. Het pedagogische aspect van het onderwijs is stevig geborgd in de organisatie en vindt zijn oorsprong in een samen ontwikkelde en gedragen, pedagogische visie. Het maakt daarmee voor de praktijk niet uit of er wel of geen duidelijk verschil is tussen de domeinen burgerschap en persoonsvorming. Er bestaat een duidelijke koppeling tussen school-, team- en docentontwikkeling, tussen pedagogiek en didactiek en tussen theorie en praktijk. Net als op veel andere scholen hebben elementen van burgerschaps- en persoonsvorming op de Rietendakschool hun plek in Oriëntatie op jezelf en de wereld, in de programma's voor Vreedzaam en in Nieuwsbegrip.

Stevig leiderschap

De rol van de schoolleider en haar coach zijn erg belangrijk in de ontwikkeling van de geïntegreerde aanpak en de manier van kijken en doen. De Rietdakschool werkt met een uitgesproken pedagogisch instrument voor coachings-en ontwikkelgesprekken. Zowel de schoolleider als de interne opleider zijn veel in de klassen om leerkrachten te coachen. Dat werkt erg stimulerend en geeft energie. Elke maand staat daarbij een leerlingvraag – met een daarbij ontwikkeld intervisieschema – centraal. Tegelijkertijd krijgen leerkrachten de ruimte om elkaar te coachen. Stevig leiderschap legt de Rietdakschool in Utrecht geen windeieren: er is ontzettend veel bereikt, ondanks een beperkt budget en een gevoeld gebrek aan tijd. Daarbij roemen ouders en de Inspectie de school om zijn veilige klimaat.

Tips

  • Stevig en alert pedagogisch leiderschap geeft energie, maar vraagt ook om commitment en leerbaarheid van de leerkrachten en het team.
  • De methodiek van de Vreedzame School werpt – nog meer – vruchten af, als organisaties buiten de school ook meedoen (ouders, buurt, bibliotheek, enzovoort).

 

Website Rietendakschool