Breed gedragen aanpak voor samenhang in vaardigheden

12-5-2017

Marianum is een brede scholengemeenschap voor vmbo, havo en vwo met locaties in Lichtenvoorde en Groenlo. De school vindt samenhang in vaardigheden erg belangrijk en maakt hiervoor gebruik van het zogenaamde 3xO-concept. Daarnaast is er speciale aandacht voor formatief evalueren.

3xO-concept

Marianum vindt het belangrijk dat er samenhang zit in de ontwikkeling van de vaardigheden van de leerlingen. De school maakt hier dan ook actief werk van. Het Marianum gebruikt het zogenaamde 3xO-concept, waarbij de O's staan voor onderzoeken, ontwerpen en ondernemen. 3xO is eerst uitgerold in de bètavakken in de bovenbouw en later verbreed naar andere vakken/vakgebieden en de onderbouw.

In de eerste en tweede klas hebben leerlingen telkens een half jaar één lesuur per week 3xO. In de derde klas gaat het om een uur per week gedurende het hele jaar. In de eerste klas leren leerlingen bijvoorbeeld om over een zelfgekozen onderwerp een enquête af te nemen. Ook is er aandacht voor 'video-meten': gegevens verzamelen, meten en observeren. In de tweede klas moeten leerlingen onder meer een interview afnemen. In de vijfde klas van het vwo is 'ondernemen' opgenomen in alle profielen. Leerlingen moeten hiervoor een bedrijf bezoeken, op basis hiervan een onderzoeksvraag formuleren en deze vraag in een groepje beantwoorden. Ook een presentatie aan het betreffende bedrijf over de resultaten hoort bij de opdracht.

Bij 3xO gaat het om algemene vaardigheden die voor álle vakken van belang zijn, maar de ontwikkeling van 3xO is wel vanuit de afzonderlijke vakken in gang gezet.

"De achterliggende gedachte bij 3xO is dat leerlingen eenmaal aangeleerde onderzoekstechnieken uiteindelijk in alle vakken kunnen toepassen"

Ervaringen

De 3xO-aanpak wordt breed gedragen onder de docenten. Ook ouders zijn erover te spreken. Leerlingen geven aan dat ze de meerwaarde van 3xO niet altijd zien, omdat ze al in de andere vakken onderzoek moeten doen. Daarnaast nemen niet alle leerlingen 3xO even serieus. Dat komt omdat leerlingen opdrachten net zo vaak mogen verbeteren tot ze een voldoende hebben. Wel zien leerlingen dat er in vergelijking met andere vakken bij 3xO meer aandacht is voor samenwerken en het leren van vaardigheden.

"We merken dat 3xO nog niet echt populair is onder de leerlingen; ze vinden het vak niet altijd even gemakkelijk"

Formatief evalueren

Marianum besteedt speciale aandacht aan formatief evalueren. Door toetsgegevens te gebruiken kunnen docenten en leerlingen beter inzicht krijgen in de onderwijsbehoeften, waardoor docenten de instructie hier beter op kunnen afstemmen. Dit bevordert de groei van leerlingen en komt de kwaliteit van het onderwijs ten goede. Vooral de sectie wiskunde heeft al de nodige ervaring opgedaan met formatief evalueren. De secties worden hierbij begeleid door een teamleider. Ze doet – mede gefaciliteerd door de Stichting Carmelcollege – promotieonderzoek naar formatief evalueren en heeft een bijdrage geleverd aan het boek Toetsrevolutie! Het onderzoek richt zich op opbrengstgericht werken in de lespraktijk van het voortgezet onderwijs. Meer specifiek kijkt ze hoe docenten formatief toetsen in het havo-examentraject inzetten voor de exacte vakken en hoe docenten hier professioneler in kunnen worden.


De school is positief over formatief evalueren maar realiseert zich ook dat er in de samenleving nog steeds behoefte is aan op zijn minst gedeeltelijke summatieve toetsing. Er is en blijft een sterke behoefte aan kwantificeerbare gegevens over de prestaties van leerlingen. Wel neemt Marianum de ruimte om bij overgangsbesprekingen vooral naar het perspectief van de leerling te kijken en minder naar de cijfers. Dit vraagt wel om meer en tijdig inzicht bij docenten.

Tips

  • Geef nieuwe onderwijsconcepten van onderop vorm. Op Marianum is 3xO door de docenten en vanuit de afzonderlijke vakken stapsgewijs in gang gezet. Mede hierdoor is de weerstand vanuit de docenten gering en wordt het vak nu breed gedragen.
  • Marianum wil samenhang stapsgewijs vormgeven. De school wil realistisch zijn en nieuwe concepten langzaam uitbouwen/verbreden.
  • Wil je formatief evalueren succesvol inzetten, dan moeten docenten genoeg inzicht hebben in doorlopende leerlijnen. Ook is het van belang de schotten tussen onderbouw en bovenbouw weg te halen.


      Website Marianum Scholengemeenschap