In gesprek over funderend onderwijs

14-1-2015

Taboe is een groot woord, maar het is hier toch misschien van toepassing. Een serieus gesprek over wat leerlingen in de leeftijd tussen 4 en pakweg 15 jaar in elk geval zouden moeten leren, vindt in ons land niet of nauwelijks plaats. De overheid reageert ad hoc op de politieke waan van de dag, de scholen investeren eerder in didactiek dan in de inhoud - het hoe verdringt het ongrijpbare wat. Alle partijen beroepen zich op de vrijheid van onderwijs, discussie gesloten. Het is de vraag hoe lang we ons deze situatie kunnen permitteren.

SLO is van mening dat het leerplan in ons land toe is aan een update, ze juicht de landelijke discussie die de staatssecretaris van OCW gestart is dan ook van harte toe. Het is tijd om de inhoud bij de tijd te brengen. Kernvraag: Wat is, met het oog op de toekomst, het meest de moeite waard om in het funderend onderwijs te leren?

Dat is een lastige, complexe vraag, die je zowel vanuit een maatschappelijke als een professionele optiek kunt benaderen. Het gaat dus niet om één gesprek, maar om het samenspel tussen sturing van de overheid (wat vinden we op (inter)nationaal niveau van belang?), keuzes van scholen (wat is op regionaal/lokaal niveau vooral van belang?) en keuzes van leraren (wat is voor mijn leerlingen en vanuit mijn vak gezien van belang?). De geschiedenis van vele, vaak chaotische, onderwijsdebatten illustreert de complexiteit. Het onderwijs heeft nu eenmaal veel eigenaren.

Het zou al heel wat zijn als de betrokken partijen min of meer dezelfde agenda hanteren. Vanuit de ontwerpprincipes voor het leerplan die SLO gebruikt, kun je denken aan vier invalshoeken:

  • Relevantie
    Wat verwachten we van het onderwijs als fundament voor persoonsvorming, kennisontwikkeling en maatschappelijke voorbereiding? Wat moet behouden worden en wat is nieuw?
  • Samenhang en evenwicht
    Wat helpt scholen om tot een goede balans en samenhang te komen? Welke accenten kunnen scholen leggen?
  • Uitvoerbaarheid
    Hoe kan overladenheid van het leerplan worden voorkomen? Hoe blijft het leerplan organiseerbaar en betaalbaar?
  • Effectiviteit voor de toekomst
    Wat zijn relevante opbrengsten? Hoe kan geborgd worden dat het resultaat toekomstbestendig is?
In gesprek over funderen onderwijs