Sector

  • Po
  • Vmbo onderbouw
  • Havo onderbouw
  • Vwo onderbouw
  • Gymnasium onderbouw

Vakinhoud

  • Vakoverstijgende inhouden en vaardigheden

Leerplankundig thema

  • 21e eeuwse vaardigheden
  • Digitale geletterdheid
  • Mediawijsheid

Trefwoorden

  • Voorbeeldmaterialen
  • Vakoverstijgende vaardigheden

Voorbeeldmaterialen Mediawijsheid

18-7-2017

​SLO ontwikkelt samen met leraren basis- en voortgezet onderwijs voorbeeldmaterialen voor mediawijsheid. Deze zullen via deze website beschikbaar worden gesteld.

Heeft u zelf materialen ontwikkeld die (grotendeels) overeenkomen met het voorbeeldmatig leerplankader en wilt u deze delen met anderen? Neem dan contact met ons op!​

​Daarnaast zijn lesmaterialen van uitgevers en andere instanties geïnventariseerd. Dit overzicht staat hieronder.

Titel, uitgever, jaar van uitgaveDoelgroepOmschrijving
Criminelen op het internet!
Fraudehelpdesk
2016
​PO 5-8​Les (van ongeveer één uur) waarmee leerlingen inzicht krijgen in eigen surfgedrag; nadenken over risico's op internet en tips krijgen om deze risico's te verminderen. Handleiding, werkblad, huiswerkopdracht, tips en digibordpresentatie.
Databaas 2.0
Nationale Academie voor Media en Maatschappij
2015

​PO 6-8
VO 1-2

​Lespakket over online privacy, in vier versies: leerlingen bovenbouw primair onderwijs (school en bibliotheek) en de eerste klassen van het voortgezet onderwijs (school en bibliotheek). Het doel is om het bewustzijn en de vaardigheden over online privacy te bevorderen. Aan de orde komen onder meer het gebruik van internet, smartphones, social media en games. Het lespakket bestaat uit vier lessen van elk één uur. Na aanmelding gratis te downloaden.
De Baas Op Internet
Waag Society, Bits of Freedom, Network Democratie
2017
​PO 7-8
VO 1-2
Zes gratis te downloaden lesmodules (van elk ongeveer 1,5 uur) over de belangrijkste spelers op het web, wat data is, hoe SnapChat werkt en wat een cookie is. De  thema's zijn gelinkt aan mediawijsheid, maar hebben nadrukkelijk een technische insteek.

De frisse blik
Stichting De frisse blik
2014

PO 7-8
VO 1-2​
Workshops en projecten voor basisonderwijs, vmbo en havo/vwo op het gebied van non-fictie film, burgerschap en mediawijsheid. De focus ligt op films maken, begrijpend kijken, interviewen, monteren, 21e eeuwse & digitale vaardigheden. Voor basisonderwijs wordt ook een schoolbreed project aangeboden voor groep 3 tot en met 8.
Digiwijs met Donald Duck
PrimaOnderwijs
2016
​PO 6-8
VO 1-2
Digiles en handleiding bij de speciale editie van Donald Duck. Klassikale les van 60 minuten met tien verschillende mediawijze opdrachten.
Diploma Veilig Internet (DVI)
Kennisnet
2014
​PO 5-8​Lespakket over het op een verantwoorde en veilige manier om gaan met de risico's van het gebruik van internet. In de lessen worden diverse thema's behandeld zoals de gevaren van het verstrekken van privé-gegevens, chatten, e-mailen, downloaden en digitaal pesten. Versie voor groep 5-6 en voor groep 7-8. En een online game. Alle onderdelen van het lespakket zijn te downloaden.
Ik wil je wat vertellen
Bibliotheek Zuidoost Fryslân
2016
​PO 3-4​Onderdeel van de leerlijn mediawijsheid. Drie lessen (van 30-45 minuten) waarin leerlingen kennis maken met verschillende vormen van (digitale) (mis)communicatie zoals brieven schrijven & whatsappen en (video-)bellen door middel van facetime of skype.
Lekker beroemd, lesplan mediawijsheid voor het vo
Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid
2016
​VO 1-2​Onderdeel van de leerlijn mediawijsheid. Drie lessen (van 30-45 minuten) waarin leerlingen kennis maken met verschillende vormen van (digitale) (mis)communicatie zoals brieven schrijven & whatsappen en (video-)bellen door middel van facetime of skype.
Lespakket Wijs met media,
lessen mediawijsheid voor het primair onderwijs
Cubiss
2016
​PO 1-8​Online lespakket met per groep gratis te downloaden lessen mediawijsheid. Thema's: Wat is media?; Zoeken en vinden; Is alles waar?; Wie ben jij op internet?; Cyberpesten; Omgaan met sociale media. Per les: handleiding, werkbladen en een presentatie voor het digibord. Tijdsduur verschilt per groep: tussen de 35-105 minuten.
Lessenreeks mediawijsheid (en leesplezier) voor het primair onderwijs
Cubiss
2017
​PO 1-8​Lessenreeks van zes thema’s (van elk zes lessen) verspreid over de acht leerjaren. Groep 1-2: Reclame. Groep 3-4: Nieuws. Groep 5: Creatie. Groep 6: Respect. Groep 7: Privacy. Groep 8: Onderzoek.
Lessenreeks mediawijsheid voor het voortgezet onderwijs
Cubiss
2016
​VO 1-3​Lessenreeks geschikt voor gebruik op het digibord. Zes thema's van elk zes lessen. Leerjaar 1: Privacy, Respect. Leerjaar 2: Nieuws, Reclame. Leerjaar 3: Creatie, Onderzoek.
Media & message, lesplan mediawijsheid voor het voortgezet onderwijs
Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid
2016
​VO 1-2​Dit project leert leerlingen kritisch te kijken naar de media om hen heen: welke technieken worden gebruikt om hen te beïnvloeden? Duur: 5 weken. Zie: docenteninstructie.
Media Sheriff
sCooledu
2017
​PO 4-8Online lespakket rond digitale kennis, vaardigheden en attitudes. De leerlingen nemen de rol van Media Sheriff op om kritisch te reflecteren op digitale technologieën, ze te gebruiken en zo digitale vaardigheden aan te scherpen.
Media Wijsneus
Social Media Wijs
2015
​PO 6-8​Tiendelige lessenserie over het gebruik van sociale media. Doel van de lessen is dat leerlingen zich bewust worden van de werking van internet en sociale media. De lessen zijn gebaseerd op de tien mediawijsheidcompetenties. Tijdsduur per les: 45 minuten.
Mediabegrip
Mediabegrip
2016
​PO 7-8
VO 1-2
​Online lesmethode voor mediawijsheid. Scholen ontvangen elke twee weken twee nieuwe lessen, gebaseerd op de actualiteit en gericht op media. De leerkracht kan er zonder voorbereiding mee aan de slag. De lessen duren 15-20 minuten en per les wordt aangegeven bij welke van de tien mediawijsheidcompetenties de les aansluit. Zie: Voorbeeldlessen.
Medialogica in de klas
SchoolTV
2015-2017
​VO 1-6​Acht filmpjes op basis van het tv-programma Medialogica om met leerlingen in discussie te gaan over mediawijsheid en (de werking van) media. In hoeverre zijn media betrouwbaar? Bij iedere video is een korte handleiding met kijkvragen.
MediaMasters
Mediawijzer.net
2017
​PO 7-8

Leerlingen maken kennis met de kansen en de gevaren van media.
MediaMasters bestaat uit De Game en De Club.
De Game is een crossmediaal spel dat wordt gespeeld tijdens de Week van de Mediawijsheid van 17 t/m 24 november 2017.
De Club geeft het gehele schooljaar toegang tot MediaMissies en opdrachten. Iedere twee maanden volgt een nieuw thema dat ongeveer 45 à 60 minuten duurt. De huidige thema's zijn: reclamewijsheid, online pesten, foto- en filmtechnieken, gaming, nep-nieuws, (sociale) media en beeldvorming, smartphones op de fiets.

Mediaspoor, leerlijn media-educatie & cultuur
Plein C
2013
​PO 1-8​Doorlopende leerlijn media-educatie met als doel de basis voor vaardig en kritisch mediagebruik te leggen. De vijf lesmodules voor groep 1/2, groep 3/4, groep 5/6, groep 7 en groep 8 zijn direct te downloaden of online te gebruiken. Elke module bevat een bijdrage van een regionale cultuuraanbieder (kunstenaar, bibliotheek, archief). Mediaspoor richt zich op media als communicatie- en expressiemiddel.
Mediawijs met Kidsweek in de klas
Uitgeverij Young & Connected BV
2015
​PO 5-8​Per jaar tien digitale lessen, waarin telkens één van de tien competenties van het Mediawijsheid Competentiemodel wordt behandeld. Aan de orde komen onder meer de invloed van social media, het omgaan met social media op school en thuis, privacy op internet, online veiligheid, betrouwbaarheid van informatie. De maandelijkse lessen worden afgestemd op actuele ontwikkelingen. Verwerkingsopdrachten op twee niveaus: groep 5/6 en groep 7/8.
Mediawijsheid in de klas, samen aan de slag!
School voor de toekomst
2015

​VO
MBO

​Hoe maak je jongeren mediawijs? Boek met achtergrondinformatie en lesmateriaal (complete methode mediawijsheid met kant-en-klare opdrachten). Inclusief online materialen.

Nationaal Media Paspoort PO, VO en (V)MBO
Nationale Academie voor Media en Maatschappij
2015-2017

PO 1-8
VO 1-6
MBO
Doorlopende leerlijn mediawijsheid. Uitgewerkt voor PO, VO onder- en bovenbouw en (V)MBO.
Zeven thema's:
1. Weet wat je ziet
2. Bewaak je identiteit
3. Wat je geeft krijg je terug
4. Houd de klok in de gaten
5. Maak goede keuzes
6. Bescherm je privacy
7. Zorg voor je eigen veiligheid
Na aanmelding gratis te downloaden.
NET-tiquette
Bibliotheek Zuidoost Fryslân
2016
​PO 5-8​Onderdeel van de leerlijn mediawijsheid. In deze les (van 90 minuten) maken leerlingen kennis met een aantal online etiquetteregels en leren ze inzien waarom deze regels opgesteld zijn. In de vervolgles (voor groep 7-8) leren ze ook inzien wat de consequenties kunnen zijn en waar ze terecht kunnen bij online ongewenst gedrag.
News2Learn
News2Learn BV
2016
​PO 4-8​Leerlijn begrijpend lezen, kijken en luisteren waarin lessen mediawijsheid zijn geïntegreerd. Leerlingen leren én begrijpend lezen én op verstandige wijze omgaan met moderne media. De volledig digitale methode baseert zich op christelijke waarden en normen. Voor groep 4 is News2Learn junior.
Online…Weet wat je doet!
Helpwanted.nl
2013
​VO 1-6​Digitaal lespakket (ook geschikt voor digibord) als hulpmiddel bij lessen over internet veiligheid. Vooral gericht op seksueel misbruik via internet. Het gratis te downloaden lesmateriaal bestaat uit drie lessen over grooming, sexting en sextortion.
Ontdekmedia​PO 1-8
VO
​Ontdekmedia is een (na registratie) gratis platform met een overzicht van lesmethoden, mediatools, werkvormen en combinaties die van toepassing zijn op alle reguliere vakken. Ontdekmedia helpt leerkrachten om bekende werkvormen in een lesmethode te vervangen door mediawerkvormen waarbij de inhoud en doel van de werkvorm hetzelfde is, maar de uitvoering van deze tijd. In de leermiddelenbank kan gericht gezocht worden naar tools.
• Geschikte mediatools
• Veelgebruikte werkvormen
• Opdrachten uit vakken en methoden
• Mediacompetenties om met leerlingen aan te werken.
Reclame masters
Nationale Academie voor Media en Maatschappij
2015
​PO 4-6​Lespakket over media en commercie. Doel is kinderen die vaardigheden aan te leren die zij nodig hebben om de media, de commerciële omgeving en de sociale media beter te kunnen begrijpen en interpreteren, waardoor zij in staat zijn zich te ontwikkelen tot kritische en bewuste kinderconsumenten. Het lesmateriaal bestaat uit een interactieve, kortlopende methode (gemiddeld 10 uur), een docentenhandleiding, een leerlingenmap met informatiebladen en opdrachten (inclusief thuisopdrachten) en films.
Slim online, safe & social
Young Crouwds BV
Ziggo
2015
PO 7-8​Digitale les over de mogelijkheden en risico's van internet en sociale media. O.a. zoeken op internet, veilig internet, privacy, sturen van e-card. Docentenhandleiding.
Slim, verstandig en handig met media
Digital Playground
2014
​PRO​Online project voor onderbouw praktijkonderwijs. Vier modules: veilig met media, cyberpesten, seksualiteit en media, echt/onecht. Per module twee theorielessen (elk 50 minuten) en twee praktijklessen (elk 100 minuten) waarin leerlingen aan de slag gaan met een praktische opdracht (fotostrip, filmpje etc.).
Sociaal Online
sCooledu
2017
​PO 4-8​Online lespakket om met kinderen het gesprek aan te gaan over respectvol online gedrag: Wat is sociaal? En welke afspraken maken we rond ons gedrag op sociale media? Met creatieve opdracht over nettiquette en aanwijzingen voor een wekelijks reflectiemoment.
Social Media Certificaat
Social Media Wijs
2015
​PO 7-8
VO 1-2
​Vijf lessen van 45 minuten over veilig en slim gebruik van internet & sociale media voor leerlingen van 10-14 jaar. Ook de gevolgen van berichten op social media worden belicht.
Social Media Rijbewijs
Instruct en Social Media Wijs
2014
​VO 1-2​Tien klassikale lessen over mediawijsheid en digitale vaardigheden ondersteund met digitale leeromgeving. Lesduur: 50 minuten. Aan de hand van praktische online en offline opdrachten leren leerlingen digitale media verstandig in te zetten. Beschikbaar in variant voor vmbo en voor havo/vwo. Er is ook een mentorversie van vijf lessen. Om het materiaal actueel te houden wordt het twee keer per jaar geüpdatet.
(Un)real?! ,lesplan mediawijsheid voor het voortgezet onderwijs
Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid
2016
VO 1-2Project van zes lessen over beeldmanipulatie en de invloed die dat op leerlingen heeft. Leerlingen onderzoeken de betekenis van de beelden die ze dagelijks zien, schrijven hier een visie over en maken een (kunst)object. Zie: docenteninstructie.
The web we want
European Schoolnet
2013-2015

VO 1-2

Educatief handboek voor jongeren over  online rechten en plichten, vrijheid van meningsuiting, auteursrecht en privacy.
Het handboek voor opvoeders (teachers) bevat interactieve lesplannen en werkbladen.
Word Mediawijs (Ganzenbordspel)
ICT-idee
2015
PO 6-8Ganzenbordspel over mediawijsheid. Doel: leerlingen op een veilige manier leren omgaan met media. Aan de orde komen o.a.: phishing, omgaan met wachtwoorden en pincodes, sexting, pesten, wat wel/niet online zetten, grooming, tijdsduur achter beeldscherm.


 

 

 Zie ook

 

 

Trends in onderwijs voor Curriculum en ICT in Curriculumspiegel 2017http://curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden/trends-in-curriculum-en-ict-in-curriculumspiegel-2017Trends in onderwijs voor Curriculum en ICT in Curriculumspiegel 201730927aspx0x010100C568DB52D9D0A14D9B2FDCC96666E9F2007948130EC3DB064584E219954237AF390041811730C000416E82883467D78389120041811730C000430EB6EDE384DFD511070030E4F99CDB271C4BA03B601BFE6D7C0ARobotisering, kunstmatige intelligentie, virtual reality, machinelearning, nepnieuws, digitale geletterdheid en meer aandacht voor cybercrime zijn trends die in het onderwijs een plaats moeten krijgen. De Curriculumspiegel 2017 gaat hier op in.
Hoe het onderwijs de digitale werkelijkheid moet en kan bijhoudenhttp://curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden/hoe-het-onderwijs-de-digitale-werkelijkheid-moet-en-kan-bijhoudenHoe het onderwijs de digitale werkelijkheid moet en kan bijhouden52205aspx0x010100C568DB52D9D0A14D9B2FDCC96666E9F2007948130EC3DB064584E219954237AF390041811730C000416E82883467D78389120041811730C000430EB6EDE384DFD511070030E4F99CDB271C4BA03B601BFE6D7C0AIn het onderwijs van de toekomst mogen digitale vaardigheden niet ontbreken omdat ontwikkelingen zoals kunstmatige intelligentie, robotisering en machine learning erg snel gaan. In dit artikel worden verschillende trends beschreven en voorbeelden gegeven.
Leerlijnen digitale geletterdheidhttp://curriculumvandetoekomst.slo.nl/projecten/leerlijnen-digitale-geletterdheidLeerlijnen digitale geletterdheid32569aspx0x010100C568DB52D9D0A14D9B2FDCC96666E9F2007948130EC3DB064584E219954237AF390041811730C000416E82883467D78389120041811730C000430EB6EDE384DFD5110700FBE73CE0E9D417468EC6DD73E85D3DEADe nieuwe leerlijn digitale geletterdheid is nu beschikbaar. De leerlijn bestaat uit de onderdelen computational thinking, mediawijsheid, informatievaardigheden en ICT basisvaardigheden. Ze zijn op aanvraag beschikbaar via digitalegeletterdheid@slo.nl
Voorbeeldmaterialen computational thinkinghttp://curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden/digitale-geletterdheid/computational-thinking/voorbeeldmaterialenVoorbeeldmaterialen computational thinking49528aspx0x010100C568DB52D9D0A14D9B2FDCC96666E9F2007948130EC3DB064584E219954237AF390041811730C000416E82883467D78389120041811730C000430EB6EDE384DFD511070030E4F99CDB271C4BA03B601BFE6D7C0ASLO ontwikkelt samen met leraren basis- en voortgezet onderwijs voorbeeldmaterialen voor computational thinking. Deze voorbeeldmaterialen sluiten aan op het voorbeeldmatig leerplankader voor computational thinking.
Voorbeeldmaterialen ICT basisvaardighedenhttp://curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden/digitale-geletterdheid/ict-basisvaardigheden/voorbeeldmaterialenVoorbeeldmaterialen ICT basisvaardigheden49531aspx0x010100C568DB52D9D0A14D9B2FDCC96666E9F2007948130EC3DB064584E219954237AF390041811730C000416E82883467D78389120041811730C000430EB6EDE384DFD511070030E4F99CDB271C4BA03B601BFE6D7C0ASLO ontwikkelt samen met leraren basis- en voortgezet onderwijs voorbeeldmaterialen voor ICT-basisvaardigheden. Daarnaast zijn lesmaterialen van uitgevers en andere instanties geïnventariseerd.

Contactpersoon