Sector

  • Po
  • Vmbo onderbouw
  • Havo onderbouw
  • Vwo onderbouw
  • Gymnasium onderbouw

Vakinhoud

  • Vakoverstijgende inhouden en vaardigheden

Leerplankundig thema

  • 21e eeuwse vaardigheden
  • Digitale geletterdheid
  • Informatievaardigheden
  • Leermiddelen

Trefwoorden

  • Voorbeeldmaterialen
  • Vakoverstijgende vaardigheden

Voorbeeldmaterialen informatievaardigheden

18-7-2017

​​SLO heeft samen met leraren basis- en voortgezet onderwijs onderstaande voorbeeldmaterialen ontwikkeld voor informatievaardigheden. Deze voorbeeldmaterialen sluiten aan op het voorbeeldmatig leerplankader voor informatievaardigheden.

Heeft u zelf materialen ontwikkeld die (grotendeels) overeenkomen met het voorbeeldmatig leerplankader en wilt u deze delen met anderen? Neem dan contact met ons op!​ 

Daarnaast zijn lesmaterialen van uitgevers en andere instanties geïnventariseerd. Dit overzicht staat hieronder.

Titel-uitgever- jaar van uitgave

Doelgroep-leerjaar

Korte samenvatting
Bieb vs. Google
Bibliotheek Zuidoost Fryslân
2015

​PO 7-8
VO 1-2
​Google is onder leerlingen de meest gebruikte zoekmachine. Steeds minder leerlingen maken gebruik van het boek als informatiebron. In deze les strijden de leerlingen voor de bibliotheek of voor Google. Wie wint deze battle? De leerlingen leren informatie- en zoekvaardigheden toe te passen op zowel klassieke als digitale informatiebronnen.

Bronnenwijzer
Universiteit Leiden
2015

​VWO 5-6​Webbased cursus waarin leerlingen leren hoe ze via open acces gebruik kunnen maken van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek. Sluit aan het maken van (profiel)werkstukken.
De Digitale Krant
Stichting Nieuws in de klas

2011

​VO 1-2​Website die leerlingen in het voortgezet onderwijs wegwijs maakt in het online nieuwsaanbod. Het doel is om de informatievaardigheden van leerlingen te verbeteren en hun mediabewustzijn te vergroten. De site bevat achtergrondinformatie, opdrachten, antwoordbladen en een docentenhandleiding.

Denkwerk
ThiemeMeulenhoff
2003-2012

PO 3-8Werkboekjes voor groep 3 t/m 8 van het basisonderwijs om te oefenen met informatie verwerven en verwerken. Naast algemene deeltjes zijn er ook themaseries. Deze combineren leren omgaan met informatie en kennis opdoen over een maatschappelijk relevant thema. Bijvoorbeeld: omgaan met internet en reclame.
​Eduapp​PO
VO
​Lijsten met apps en lesideeën voor informatievaardigheden.

Een schat aan informatie
Kinheim Uitgeverij
2007-2012

PO 7-8Werkboek voor de bovenbouw van het basisonderwijs over informatiebronnen, samenvatten en werkstukken maken. Er wordt uitgelegd waar en hoe informatie gevonden kan worden en hoe deze informatie op een goede manier geselecteerd en gebruikt kan worden.

FF Zoeken!
NTR: Schooltv
2007

PO 6-8Schooltelevisie-project dat kinderen leert om bewust om te gaan met media en informatiebronnen. Ze worden gestimuleerd zelfstandig binnen diverse bronnen op zoek te gaan naar een onderwerp of vraag.
Het project bestaat uit een website met zes afleveringen, gebruikswijzers (o.a. voor het zoeken op internet of maken van een PowerPoint) en lesbrieven voor de leerling en handleidingen voor de leerkracht. De afleveringen zijn ook op DVD verkrijgbaar.
Geheim Agent A.A.P.
De Koninklijke Bibliotheek
2016
​PO 7-8​Gratis online quiz waarin informatievaardigheden centraal staan. Aan de hand van het verhaal rondom 'Geheim Agent A.A.P. en de gekwelde kwal' worden in de vragen de volgende vaardigheden behandeld: formuleren van de zoekvraag, bepalen van de zoekstrategie, selecteren en beoordelen van informatie, presenteren van informatie. De quiz is geschikt voor pc's en tablets en kan in één les gespeeld worden.
Jouw Zoekmachine
lessen zoekvaardigheid

WizeNose
2015
​PO 5-8​Verzameling zoekopdrachten bij een aantal zaakvakmethoden voor het basisonderwijs.

Lessenreeks Informatievaardigheden VO
Cubiss
2017

​VO 1-3​Lessenreeks informatievaardigheden die ingezet kan worden binnen de bestaande vakken van het voortgezet onderwijs. In totaal zijn er 27 lesbrieven (9 lesbrieven per leerjaar). In de lessen komen negen competenties verdeeld over drie groepen aan bod: vinden (exploreren, zoeken, beoordelen); verwerken (bewaren, afschermen, diëten); delen (verbeelden, presenteren, bijdragen). Ook is er aandacht 21e eeuwse vaardigheden. De lessenreeks is geschikt voor gebruik op het digibord.
Mediamakkers
Stichting Media Rakkers
2009
​PO 6-8​Lespakket rond verschillende vormen van media en informatiebronnen en het zoeken en selecteren van informatie. Bestaat uit handleiding voor de leerkracht en werkbladen voor de leerlingen.
Mediavaardig
Spelpartnershop
2016
​PO 5-8

​Lespakket informatievaardigheden voor groep 5 t/m 8 van het basisonderwijs. Het beoogt leerlingen spelenderwijs informatie- en mediawijs te maken. Het pakket sluit aan bij de lessen wereldoriëntatie en geschiedenis en is ontwikkeld vanuit de theorie over informatievaardigheden en de mediawijsheidscompetenties.
Het pakket bestaat uit drie lessen:
- De Chocoladevloot, een serious game (groep 5-6)
- Red de Plancius, een serious game (groep 7-8)
- Hoe werkt het nieuws, een online lesfilm (groep 7-8).

My life story
Rijnbrink
2015
​PRO
VMBO-B 1-2
In deze lessenserie leren de leerlingen informatiebronnen benoemen en gebruiken. Ze leren informatie zoeken aan de hand van vier stappen: Wat wil ik weten?; Waar ga ik zoeken?; Wat kan ik vinden?; Wat is mijn antwoord? De lessenserie bestaat uit zes lessen, een toets en een afsluitende opdracht van drie lessen. Inzetbaar als project of binnen diverse vakken. De docent kan de inhoud aanpassen aan de eigen situatie.
Nationale Jeugdkrakercompetitie
Rijnbrink/ De Bibliotheek
2017
​PO 7-8​Jaarlijkse landelijke internetzoekwedstrijd voor leerlingen uit de groepen 7 en 8. De leerlingen werken vijf competitieronden lang aan vijf vragen per week. Ze leren hierbij zelfstandig te zoeken op het web en internet te gebruiken als informatiebron voor het maken van werkstukken.

Op expeditie
Noordhoff Uitgevers BAO
2011-2013

PO 4-8Leerlijn informatievaardigheden, te gebruiken voor het houden van een spreekbeurt of het maken een werkstuk. Vier aansluitende niveaus, in te zetten in meerdere leerjaren. Niveau 1 en 2: gedrukte bronnen. Niveau 3 en 4: ook bronnen op internet. Met minicursussen (bijv. Word, PowerPoint, zoeken op internet). Bestaat uit: leer/werkboeken voor niveau 2 en 3; handleidingen, digibordsoftware en website voor alle niveaus.
Pluswerk Prik en Ko, leren zoeken in taal en informatie
Eduforce
2015-2016
​PO 3-8​Serie werkboeken die leerlingen (beter) leert zoeken in taal en informatie. Aanvullend aan methode en geschikt voor leerlingen die meer aan kunnen. Per leerjaar is er een werkboek voor de leerling en een handleiding voor de leraar.

SchoolBits
Uitgeverij Schoolbits
2006-2010

PO 5-8

Serie zelfstandig door te nemen katernen met online oefenbestanden over werken met ICT. Vervolg op BasisBits. Serie 1: werken met Windows en Office. Serie 2: (informatie)vaardigheden: gebruik van ICT en internet, houden van spreekbeurt, maken van werkstuk.

Slim zoeken op internet
Sprenger, M.
2013

PO 5-8
VO1-2
Informatie in boekvorm voor iedereen die meer wil weten over zoekmachines en internetinformatie. Alle stappen rond een zoekopdracht in begrijpelijke taal. Met begrippenlijst en internetwoordenboek voor kinderen.
Slimmer zoeken
Bibliotheek Zuidoost Fryslân
2015
​PO 5-8 In deze lessenserie leren leerlingen welke verschillende bronnen er zijn om informatie te vinden. Daarnaast is het zoeken op slimme wijze in deze bronnen een aandachtspunt. Aan de hand van opdrachten ondervinden de leerlingen zelf wat handig en slim is, zowel met de ‘papieren’ bronnen als met internet. Groep 5 en 6 is vooral een kennismaking met bronnen en gaat in op het zoeken en vinden van informatie. In de vervolglessen van groep 7 en 8 wordt vooral ingegaan op beoordelen en toepassen van de gevonden bronnen.

Slimmer zoeken, informatievaardigheden op de basisschool
SIOB, Kennisnet, Stichting Mijn Kind Online
2013

PO 6-8Brochure met praktische tips om kinderen beter te laten zoeken naar on- en offline informatie. Ze leren kritischer naar bronnen te kijken en krijgen suggesties van bibliotheken over hoe je behalve op internet leuke en goede bronnen kunt vinden.

Speurtocht door de krant
Stichting Nieuws in de klas
2011

​PO 6-8​Werkblad om op zoek te gaan naar de informatie in een krant en in beperkte mate ook bij informatiebronnen op internet.
Verzamel/ citeer je bronnen
Tumult
2016
​VO Gratis lesbrief bij de tool Mattermap. Met de lesbrief leren leerlingen hoe je op een makkelijke manier informatiefragmenten uit verschillende bronnen bij elkaar brengt, hoe je ze ordent en bewaart.
Mattermap is een visuele weergave van een nieuwsverhaal, debat of gebeurtenis. Met deze tool kan een diagram worden gemaakt van informatie bij een thema.

Webdetective
Rijnbrinkgroep
2013

 

PO 7-8
VO 1-2
Website waarmee kinderen leren hoe je kritisch naar informatie kijkt, hoe je de juiste vragen stelt en hoe je optimaal gebruik kunt maken van onder andere Google. Met internetspeurtocht en docentenhandleiding. Er kan ook meegedaan worden met de landelijke internetzoekwedstrijd: De Jeugdkrakercompetitie.

Wie vindt het snelst antwoord?
De Sterrenschool
2011

​PO 4-8​Opzoekquiz waarbij leerlingen in groepjes aan de slag gaan: wie zoekt het snelst en het handigst?In de leeractiviteit komen de volgende doelen aan de orde:
de leerlingen kunnen verschillende zoekstrategieën bedenken;
de leerlingen kunnen verschillende zoekstrategieën efficiënt inzetten in diverse situaties.
WikiKids
Kennisnet
2006-2013
​PO 6-8WikiKids is een Nederlandstalige internet-encyclopedie voor en door kinderen. Met behulp van het werkboek leren leerlingen omgaan met WikiKids.
De handleiding voor de leerkracht is ook te downloaden.
De twee belangrijkste doelen van WikiKids zijn:
Kinderen artikelen laten maken die passen in een encyclopedie;
Kinderen informatie laten vinden die ze kunnen gebruiken voor spreekbeurten en werkstukken.
​Whodunnit
Cubiss
2013
​VMBO 1-2
HV 1
​Leerlingen onderzoeken in groepjes een net gepleegde moord in de bibliotheek. Door het uitvoeren van verschillende onderzoeksopdrachten vinden zij gezamenlijk de dader. Tijdens deze opdrachten worden leerlingen zich bewuster van en oefenen zij informatievaardigheden als zoeken, vinden en selecteren van informatie in papieren en online bronnen.

Zoeken op internet
Het Hooghuis
2016

VO 1-2

Korte lessencyclus over het zoeken naar informatie op internet en het maken van een werkstuk.


 

 Zie ook

 

 

Contactpersoon