Sector

  • Po
  • Vmbo onderbouw
  • Havo onderbouw
  • Vwo onderbouw
  • Gymnasium onderbouw

Vakinhoud

  • Vakoverstijgende inhouden en vaardigheden

Leerplankundig thema

  • 21e eeuwse vaardigheden
  • Digitale geletterdheid
  • Computational thinking
  • Leermiddelen
  • Creativiteit
  • Samenwerken
  • Kritisch denken

Trefwoorden

  • Voorbeeldmaterialen

Voorbeeldmaterialen computational thinking

24-10-2016

​SLO ontwikkelt samen met leraren basis- en voortgezet onderwijs voorbeeldmaterialen voor computational thinking. Deze voorbeeldmaterialen sluiten aan op het voorbeeldmatig leerplankader voor computational thinking.

Een aantal schoolbesturen in het primair onderwijs heeft een leerlijn programmeren ontwikkeld voor het basisonderwijs. Ze deden dit met behulp van SLO, en werden ondersteund door de PO-Raad en Kennisnet. de leerlijn programmeren gaat uit van het voorbeeldmatig leerplankader computational thinking.

Een ander sprekend voorbeeld is Olaf de sandwichrobot, een filmpje dat in beeld brengt hoe je in de klas op eenvoudige manier kinderen laat nadenken stappen in een proces, nauwkeurige instructies, volgorde en daarmee algoritmes.

Kennisnet heeft een workshop Computational Thinking ontwikkeld voor leraren. Hierin wordt uitgelegd wat Computational Thinking is en wat het belang is voor het onderwijs.

Heeft u zelf materialen ontwikkeld die (grotendeels) overeenkomen met het voorbeeldmatig leerplankader en wilt u deze delen met anderen? Neem dan contact met ons op!​​​


 

Titel-uitgever-jaar van uitgave

Doelgroep-leerjaar

Korte samenvatting

Bee-bot en Blue-bot

Do-it@school

 

PO 1-8

Vloerrobot die geschikt is om door middel van programmeren een doel te laten bereiken. De robot kan tot maximaal 40 stappen onthouden. Los te gebruiken of in combinatie met een speelmat. Door Edubot zijn bij de robots opdrachtenkaarten ontwikkeld die vrij te gebruiken zijn. Er zijn onder andere kaarten voor onderbouw, middenbouw en bovenbouw.

Door Cubiss is bij de Bee-Bot voor de onderbouw PO (groep 1-2) een lespakket rondom ontluikend lezen en programmeren ontwikkeld: Botje Bij. Zie: handleiding.

Bendoo Box

2014

PO 7-8
VO 1-2

Pakket om leerlingen vertrouwd te maken met de werking van techniek, computer en programmeren. De Bendoo Box is gebouwd rondom de minicomputer Raspberry Pi 2. Leerlingen gaan aan de slag met hardware, software, programmeren (Minecraft en Scratch) en websites bouwen op een creatieve en laagdrempelige manier, waarbij het experimenteren en delen van kennis centraal staan. Zie: Ingekorte handleiding

Bomberbot

2015

PO 3-8

Online platform voor het geven van programmeerlessen in het basisonderwijs. Doel is kinderen te helpen een computationele denkwijze te ontwikkelen, die bij iedere programmeertaal van belang is.

Het platform biedt onder andere (gratis te downloaden) lessen, games en een dashboard voor de leerkracht.

Code Studio

Code.org

PO 1-8

VO 1-2

Online cursussen programmeren gemaakt door Code.org. Van cursussen voor beginners tot JavaScript Tools voor het VO. Bevat zowel oorspronkelijke lessen in het Engels als vertaald Nederlandstalig lesmateriaal.

Leerlingen kunnen er ook zelf mee aan de slag.

CodeCombat

2014-2016

PO 5-8

VO 1-6

Online platform waarmee leerlingen leren programmeren door het spelen van een spel. Vanaf het eerste level wordt gebruik gemaakt van getypte code. De kant-en-klare programmeerlessen zijn beschikbaar in JavaScript, Python en (binnenkort) Java. CodeCombat is een open source project ontwikkeld in het Engels. Er wordt gewerkt aan (Nederlandse) vertalingen.  

Codekinderen

Stichting Mijn Kind Online

2014

 

PO 3-8

Website met (gratis te downloaden) lesmateriaal voor digitale geletterdheid en programmeren.

De website is bestaat uit drie onderdelen:
- Unplugged: leerlingen leren hoe programmeren werkt, zonder gebruik te maken van een computer.
- Maken: leerlingen gebruiken 'gewone' objecten en maken die vervolgens interactief of maken animatiefilmpjes of apps; ze leren dat programmeren een vaardigheid is die je in staat stelt iets te bedenken en zelf te maken.
- Programmeren: aan de hand van opdrachten programmeren leerlingen door middel van het schrijven van code.

CodeKlas

BoekTweePuntNul

2015

PO 1-8

VO 1-2

Inspiratieboek over programmeren met kinderen voor leraren en ouders van kinderen in basis- en voortgezet onderwijs. Bij acht thema's (zoals robots, games en websites) wordt achtergrondinformatie gegeven en worden tools beschreven waarmee direct aan de slag kan worden gegaan. Ook wordt een aanzet gegeven tot een leerlijn programmeren.

Codewise, programmeren voor leerlingen

ProWise Codeklas/BoekTweePuntNul

2016

PO 6-8

Kaartspel en programmeertool om leerlingen op een interactieve manier de beginselen van het programmeren bij te brengen.

Met het kaartspel kunnen leerlingen 'elkaar programmeren'. Met de programmeertool in Prowise Presenter kunnen leerlingen een digitale route programmeren. Voor de leerkracht is een lesbrief met uitleg en lessuggesties te downloaden

De Creatieve Code

MU & Partners

2017

 

PO 6-8

VO 1-3

Leerlijn creatief programmeren die leerlingen bewust maakt van de code waaruit onze digitale wereld is opgebouwd, gecombineerd met kunst. Samen met kunstenaars worden programmeertalen ontdekt en toegepast, met kunstwerken als eindresultaat. Programma's en tools die aan bod komen zijn onder andere: Scratch, Snap, Processing, Arduino en LEGO Mindstorms. Het lesmateriaal is deels digitaal en deels unplugged.

CS Unplugged

Informatica zonder draadjes

2012-2016

PO 4-8

Lessen met activiteiten en werkbladen. Nederlandse editie. Voor educatieve doeleinden gratis te downloaden. De lessen kunnen gebruikt worden in verdiepings- en uitbreidingsprogramma's of in het reguliere lesprogramma van de basisschool. Twee boeken:

Deel I, II, II

Deel IV, V, VI

Dash en Dot

Codevaardig

2016

PO 1-8

Lespakket programmeren voor het basisonderwijs opgebouwd rondom twee robots die te gebruiken zijn met vier speciaal ontwikkelde apps (Go, Path, Blockly en Xylo). De lagere groepen besturen Dash als een op afstand bestuurbare auto en leren spelenderwijs enkele basisconcepten. De oudere leerlingen gaan aan de slag met de app Blockly, waarbij codeblokjes als in een legpuzzel aan elkaar geklikt worden om een programma te maken.

Eduapp

 

PO

VO

Lijsten met apps en lesideeën voor programmeren.

Enigma
Stichting ENIGMA Online
2013

 

HV 4-6

Online methode informatica voor bovenbouw havo/vwo bestaande uit een database met leermateriaal. Het leermateriaal is verdeeld in een Kern, Verdiepings- en een Examenprogramma. Naast de vaste onderwerpen biedt Enigma ook aanvullende modules, bijvoorbeeld over websecurity en het semantisch web.

Fundament Informatica

voor de bovenbouw

Instruct

2002-2012

HV 4-6

Methode informatica voor bovenbouw havo/vwo. Zowel in boekvorm als digitaal beschikbaar. Zeven modules basisstof: informatica, hardware, software, softwareontwikkeling, datacommunicatie, projectmanagement en databases. Bij elke module is extra verdiepingsstof met onderwerpen zoals compressie, DBMS, Arduino, draadloze netwerken, cryptografie. Voor het onderdeel programmeren zijn diverse programmeermodules (PHP7 & MySQL, HTML5 & webdesign).

Lego WeDo 2.0

Heutink

 

PO 5-7

Constructieset waarmee leerlingen eenvoudige LEGO modellen kunnen bouwen en deze programmeren via de computer. De nieuwe WeDo 2.0 set bevat een ander interface blokje, nieuwe modellen en nieuwe sensoren en motoren. Downloads van: bouwinstructie en programma voor hijskraan, reuzenrad, huis en auto en opdrachtkaarten.

Lego Mindstorms

Heutink

PO 7-8

VO 1-2

Een programmeerbaar LEGO-blok (EV3-steen), dat zelfstandig een programma kan uitvoeren. Met een computer ontwerpen de leerlingen zelfstandig via een grafische programmeeromgeving hun programma en dat laden ze in. Daarna voert de Mindstorms EV3 de opdrachten uit. Met gratis te downloaden werkbladen met gebruiksaanwijzing voor de bediening van de EV3.

Lyceo CodeKlas

Lyceo

VO 1-2​Leren programmeren op middelbare scholen. Volledig verzorgd inhoudelijk programma​ voor onderbouw vmbo-t, havo en vwo. Kan als projectweek of als keuzevak. Momenteel worden twee CodeKlassen aangeboden: Games maken in processing en Robots en slimme apparaten.

Moway onderwijskit

CMA

 

PO 7-8

VO

Onderwijskit met benodigdheden om twee Moway robots te programmeren. Dit programmeren kan op alle niveaus: van zeer basaal tot heel geavanceerd. Er zijn allerlei programmeeropdrachten met Moway denkbaar, zoals het volgen van een lijn of het verdedigen van een territorium. Het programmeren vindt plaats via een eenvoudige programmeertool waarbij in een stroomdiagram programmaregels gegenereerd worden. De handleiding bevat een aantal uitgewerkte voorbeelden van lesactiviteiten voor het voortgezet onderwijs

Programmeren in het PO

2016

PO 1-8

Leerlijn programmeren (als Wikiwijs arrangement beschikbaar gesteld) voor onder-, midden- en bovenbouw basisonderwijs. Het bestaat uit uitleg over basisbegrippen en principes van programmeren, doelen en activiteiten voor de leerlingen. De activiteiten zijn laagdrempelig en grotendeels 'unplugged'.

Programmeren kun je leren

Stap voor stap

Schoolsupport

2016

 

PO 6-8

VO 1-2

Vierdelige boekenserie (incl. handleiding) waarmee leerlingen zelfstandig kennis kunnen maken met programmeren en programmeertalen.

Deel 1: algoritmes, instructies geven en debuggen met Logo en Scratch.

Deel 2: tips om sneller te kunnen werken door het gebruik van lussen, herhalingen en variabelen.

Deel 3: Scratch, Python en Sprites (de 'if'-instructies). Deel 4: maken van webpagina's in HTML en JavaScript.

In de handleiding zijn de leerdoelen beschreven, worden de belangrijkste programmeerconcepten en programmeertalen uitgelegd en zijn suggesties voor veilig internetgebruik en extra opdrachten opgenomen.

Programmeren voor kinderen

LANNOO

2015-2017

PO 6-8

VO 1-2

Driedelige serie boeken van Carol Vorderman over programmeren. Met achtergrondinformatie, voorbeelden, oefeningen en stap-voor-stap instructies om programma's te schrijven in Scratch en Python.

RoboCup Junior Nederland

2017

PO 6-8

VO 1-6

Jaarlijkse competitie waaraan leerlingen (9-19 jaar) met zelfgebouwde robotjes kunnen meedoen.

Met gratis te downloaden lesmateriaal. Waaronder een doorlopende leerlijn RoboDidactics Rescue en Voetbal. En een NLT Robotica module voor havo/vwo.

RoboMind en RoboMind Academy

Research Kitchen

PO 5-8

VO

Educatieve Nederlandstalige programmeeromgeving in de nieuwe programmeertaal ROBO. Daarmee wordt de basis van logica, informatica en robotica verkend. Het doel is een robot laten bewegen.

Momenteel wordt voor basisonderwijs een driejarige leerlijn ontwikkeld. Deze les geeft hiervan een voorbeeld.

RoboMind Academy biedt diverse cursussen waaronder de gratis cursus Hour of Code.

Shadowview4kids

The Dreamery Foundation

2016

PO 1-8

Lesprogramma waarbij in de practicummodule programmeren wordt gebruikt om illegale stroperijen tegen te gaan. De basismodule (zes lessen) en practicummodule (zes lessen) voor de bovenbouw zijn beschikbaar. Voor onder- en middenbouw nog in ontwikkeling. Na inschrijving gratis te downloaden.

Scratch en Scratchweb

Stichting Scratchweb

PO 5-8

VO 1-2

Met Scratch leren leerlingen (8-14 jaar) programmeren en kunnen ze eigen interactieve verhalen, spellen en animaties maken. De creaties kunnen met anderen worden gedeeld in de online gemeenschap.

Stichting Scratchweb verzamelt en schrijft ook vrij te gebruiken lesmateriaal.

Smart life

CodeUur & Blink

2016

PO 5-8

Online projectthema bij Blink Wereld over digitale vaardigheden en programmeren. In vijf lessen voor groep 5-6 en groep 7-8 worden de basisprincipes van programmeren uitgelegd en gaan leerlingen aan de slag met een speciaal ontwikkelde programmeertool (CT-3000). Bevat digibordlessen, werkbladen en bronnenboek. Materialen zijn gratis online beschikbaar na inlog.

 

 Zie ook