Sector
  • Po
  • Vmbo onderbouw
  • Havo onderbouw
  • Vwo onderbouw
  • Gymnasium onderbouw
Leerplankundig thema
  • 21e eeuwse vaardigheden
  • Communiceren
Trefwoorden
  • Communiceren
  • 21e eeuwse vaardigheden

Communiceren

22-11-2017

Communiceren is een fundamentele vaardigheid, mensen kunnen niet níet communiceren. Bewust en onbewust versturen en ontvangen zij boodschappen en creëren zo gedeelde betekenis (Redeker, 1999).
Bij communicatie draait het naast de inhoud van de boodschap ook altijd om de relatie tussen de deelnemers. Deelnemers aan communicatie hebben individuele en sociale doelen en de communicatie is geslaagd als deze doelen worden bereikt. Communicatie vindt plaats in veel verschillende contexten (situaties, communicatiepartners) en elke context stelt specifieke eisen aan de vorm die gekozen wordt. Omgekeerd is de context ook van invloed op de betekenis van uitingen.

Om succesvol, effectief en efficiënt te communiceren moeten de deelnemers:

  • doelgericht boodschappen kunnen overbrengen en begrijpen
  • adequaat kunnen omgaan met verschillende communicatieve situaties en communicatiepartners
  • passende communicatiemiddelen kunnen hanteren
  • effectief gebruik kunnen maken van de mogelijkheden van ICT en technologie.

Belang voor het onderwijs

Communicatie neemt in de samenleving van de 21e eeuw een grotere plaats in dan ooit. Mensen zijn altijd en overal met elkaar verbonden en communiceren op veel verschillende manieren, via gesproken en geschreven tekst, beeld en geluid, al dan niet digitaal. Zij communiceren met heel veel verschillende partners en zijn zich er lang niet altijd van bewust hoe groot het bereik van hun communicatie is.
Het is een belangrijke taak van het onderwijs om leerlingen te leren bewust en doelgericht te communiceren. Dat raakt alle vakken en leergebieden. Ook is communiceren een belangrijk aspect van veel 21e-eeuwse vaardigheden en is het essentieel bij persoonsvorming en de ontwikkeling van burgerschap. Tot slot is communicatie in het onderwijs niet alleen doel, maar ook een essentieel middel.

Klik hier voor een voorbeeldmatig leerplankader communiceren.

Selectie uit geraadpleegde literatuur

  • Bagaric. V. & Mihaljevic Djinugovic, J., 2007. Defining Communicative Competence. Metodika, 8 (1), p. 94-103.  Geraadpleegd op 2 oktober 2017 van https://hrcak.srce.hr/file/42651.
  • Beek, A. van der, Hoogeveen, M., & Prenger, J. (2015). Leerstoflijnen mondelinge taalvaardigheid beschreven: Uitwerking van het referentiekader Nederlandse taal voor het onderwijs in mondelinge taalvaardigheid op de basisschool. Enschede: SLO.
  • McKeeman. L. & Oviedo, B, 2013. Enhancing Communicative Competence through integrating 21st Century Skills and Tools. Geraadpleegd op 2 oktober 2017 van www.csctfl.org/documents/2013Report/Chapter%203.pdf.
  • Mercer, N., 2008. Developing Dialogues. Geraadpleegd op 2 oktober 2017 van https://people.ucsc.edu/~gwells/Files/Courses_Folder/documents/Mercer.DevelopingDialoguepdf.pdf.
  • P21 Framework Definitions.  Geraadpleegd op 2 oktober 2017 van http://www.p21.org/storage/documents/P21_Framework_Definitions.pdf.
  • Redeker, G., 1999. Communicatie in institutionele contexten. Inaugurele rede uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar in de Communicatiekunde aan de Rijksuniversiteit Groningen door dr. Gisela Redeker op dinsdag 22 juni 1999. Geraadpleegd op 2 oktober 2017 van http://www.let.rug.nl/~redeker/oratie.htm.

Heeft u zelf materialen ontwikkeld rondom communiceren en wilt u deze delen met anderen? Neem dan contact met ons op!