Sector

  • Po
  • Vo
  • So

Vakinhoud

  • Vakoverstijgende inhouden en vaardigheden

Leerplankundig thema

  • 21e eeuwse vaardigheden
  • Digitale geletterdheid
  • Computational thinking
  • ICT-basisvaardigheden
  • Informatievaardigheden
  • Mediawijsheid
  • Onderzoek / Evaluatie

Trefwoorden

  • Coding
  • Programmeren

Achtergrond van digitale geletterdheid

18-4-2017

​​De vraag waar de vaardigheden van Digitale geletterdheid op gebaseerd zijn wordt vaak gesteld. In dit stuk wordt de achtergrond beschreven van het onderzoek, wie de opdrachtgever is en wie betrokken zijn bij de ontwikkeling van het leerplankader

Wie heeft opdracht gegeven tot het beschrijven van digitale geletterdheid?

In 2014 heeft het ministerie van onderwijs gevraagd om 21e eeuwse vaardigheden en digitale geletterdheid te beschrijven. De vraag was om rekening te houden met:

  • Internationale ontwikkelingen
  • Docenten
  • Experts
  • Uitgevers

De vraag werd door het ministerie gesteld omdat de KNAW in een rapport aangaf dat er in het onderwijs te weinig aandacht was voor digitale geletterdheid. Ook vroegen de scholen om meer duidelijkheid.

Wat is digitale geletterdheid?

Het resultaat was een onderzoeksrapport "Digitale geletterdheid en 21e eeuwse vaardigheden in het funderend onderwijs"  waarin de onderdelen beschreven zijn. Uit het onderzoek blijkt dat digitale geletterdheid onderdeel is van 21e eeuwse vaardigheden en bestaat uit:

Waarom zijn internationale ontwikkelingen van belang?

Internationaal zijn de begrippen al langer bekend en zijn ze ook eerder beschreven. De beschrijvingen zijn dan ook door verschillende experts en organisaties aangescherpt. Begrippen zoals: ICT basic skills, Information literacy, Media literacy en Computational thinking, zijn vaardigheden die in internationale modellen vaker worden gebruikt als invulling van Digital literacy en ook in verschillende landen in het onderwijs voorkomen. De aansluiting op internationale ontwikkelingen is van belang zodat we ook gebruik kunnen maken van nieuwe inzichten en daarover eenduidig kunnen communiceren.

 

Hoe is het onderzoek verlopen?

Het onderzoek naar 21e eeuwse vaardigheden en digitale geletterdheid is in verschillende stappen uitgevoerd:

  1. Vooronderzoek - Er is gekeken naar wat er bekend is over de onderwerpen. Door naar wetenschappelijke literatuur te kijken en conferenties te bezoeken zijn uit de meest toonaangevende modellen de vaardigheden overgenomen en gebruikt en uitgewerkt.
  2. Expert raadpleging - De begrippen en omschrijvingen zijn voorgelegd aan docenten schoolleiders, lerarenopleiders en uitgevers en verder beschreven.
  3. Enquête - Via vragenlijsten zijn docenten en schoolleiders gevraagd of ze de begrippen herkennen, toepassen en hoe belangrijk ze die vinden.
  4. Onderzoeksrapport - "Digitale geletterdheid en 21e eeuwse vaardigheden in het funderend onderwijs" Op basis van de literatuur en de reacties van de experts, uitgevers, docenten, lerarenopleiders en schoolleiders zijn de begrippen overgenomen en is ook de onderverdeling van de vaardigheden bepaald.

 

Wat is de stand van zaken

Na de rapportage zijn de vaardigheden verder uitgewerkt in definities, leerplankaders, leerlijnen en leeractiviteiten. Deze zijn te vinden op de website "Curriculum van de toekomst". De leerlijnen zijn op aanvraag te krijgen door te mailen naar digitalegeletterdheid@slo.nl. De leerplankaders zijn verder uitgewerkt door gebruik te maken van internationaal beschikbare literatuur met aanvullingen uit Nederlandse materialen.

 Zie ook

 

 

Samenhang en afstemming N&T-vakkenhttp://natuurentechniek.slo.nl/thema-overzicht/samenhang-en-afstemmingSamenhang en afstemming N&T-vakken46028aspx0x010100C568DB52D9D0A14D9B2FDCC96666E9F2007948130EC3DB064584E219954237AF390041811730C000416E82883467D78389120041811730C000430EB6EDE384DFD511070018B17C127B844F1F8A6B27784E8BA009007CE2F566022A804A9E2E571969005E5DMeer samenhang in het onderwijsaanbod kan de onderwijskwaliteit vergroten. Want samenhang maakt leerstof voor leerlingen betekenisvoller en begrijpelijker.
Leerlijnen digitale geletterdheidhttp://curriculumvandetoekomst.slo.nl/projecten/leerlijnen-digitale-geletterdheidLeerlijnen digitale geletterdheid37486aspx0x010100C568DB52D9D0A14D9B2FDCC96666E9F2007948130EC3DB064584E219954237AF390041811730C000416E82883467D78389120041811730C000430EB6EDE384DFD5110700FBE73CE0E9D417468EC6DD73E85D3DEADe nieuwe leerlijn digitale geletterdheid is nu beschikbaar. De leerlijn bestaat uit de onderdelen computational thinking, mediawijsheid, informatievaardigheden en ICT basisvaardigheden. Ze zijn op aanvraag beschikbaar via digitalegeletterdheid@slo.nl
Voorbeeldmaterialen computational thinkinghttp://curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden/digitale-geletterdheid/computational-thinking/voorbeeldmaterialenVoorbeeldmaterialen computational thinking33090aspx0x010100C568DB52D9D0A14D9B2FDCC96666E9F2007948130EC3DB064584E219954237AF390041811730C000416E82883467D78389120041811730C000430EB6EDE384DFD511070030E4F99CDB271C4BA03B601BFE6D7C0ASLO ontwikkelt samen met leraren basis- en voortgezet onderwijs voorbeeldmaterialen voor computational thinking. Deze voorbeeldmaterialen sluiten aan op het voorbeeldmatig leerplankader voor computational thinking.
Digitale geletterdheidhttp://curriculumvandetoekomst.slo.nl/projecten/digitale-geletterdheidDigitale geletterdheid57462aspx0x010100C568DB52D9D0A14D9B2FDCC96666E9F2007948130EC3DB064584E219954237AF390041811730C000416E82883467D78389120041811730C000430EB6EDE384DFD5110700FBE73CE0E9D417468EC6DD73E85D3DEAIn het huidige curriculum is nog te weinig aandacht voor digitale geletterdheid. Als er al aandacht voor is, dan is deze versnipperd en weinig samenhangend. In het onderwijs van de toekomst krijgen digitale vaardigheden een prominentere plaats.
Digitale geletterdheidhttp://curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden/digitale-geletterdheidDigitale geletterdheid33062aspx0x010100C568DB52D9D0A14D9B2FDCC96666E9F2007948130EC3DB064584E219954237AF390041811730C000416E82883467D78389120041811730C000430EB6EDE384DFD511070030E4F99CDB271C4BA03B601BFE6D7C0ADigitale geletterdheid is het geheel van ICT-basisvaardigheden, mediawijsheid, informatievaardigheden en computational thinking. Voor elk van deze digitale vaardigheden is beschreven wat er onder wordt verstaan, wat het belang is voor het onderwijs.

Digitale Geletterdhied

Contactpersoon